Elektrostatik Yaş Boyama Nedir?

25 Haziran 2019

 

Alkan Çağlı
İş Geliştirme Müdürü
ABT Akışkan ve Boya Teknolojileri A.Ş.

 

 

ABT Kimdir?
Yönetim kurulu üyeleri Atilla Çağlı, Gürhan Gülle ve Alkan Çağlı’dan oluşan ABT, 30 yılı aşkın tecrübeye sahip “ikinci nesil aile şirketi” olarak 2017’de kurulmuştur. Şirket unvanımızın baş harflerini oluşturan A, B ve T, Akışkan ve Boya Teknolojileri’nin açılımıdır. Firmamız ağırlıklı olarak püskürtme uygulamaları konularında faaliyet göstermekte olup püskürtme teknolojisi ile ilgili geniş bir ürün yelpazesine sahiptir. Ağırlıklı olarak elektrostatik uygulamalar üzerine çalışmalar gerçekleştiriyoruz. Bunun yanı sıra her türlü akışkanın transferi, dozajlanması ve kontrollü olarak uygulanması için müşterilerimize anahtar teslim mühendislik çözümleri üreten bir firmayız.

“Elektrostatik Yaş Boyama” Nedir?
Dünya genelinde manuel ve robotlu yaş boya uygulaması yapılan işletmelerde yaygın olarak kullanılan “Elektrostatik Püskürtme” yöntemi, elektriksel olarak yüklenmiş boya partiküllerinin basınçlı hava yardımı ile topraklanmış bir malzemeye uygulanması işlemidir. Genel olarak sıvı formda olan boyaların püskürtme esnasında eksi yüklenerek (–) ve boyanacak iletken yüzeyin topraklanarak boyanması işlemidir. Elektrostatik boyama teknolojisi denildiğinde ilk olarak akla gelen toz elektrostatik boyama uygulamalarıdır. Ancak yaş boya uygulamalarını da aynı şekilde elektrostatik teknolojisi kullanarak yapmak mümkün olabilmekte ve %90’a varan transfer verimliliği sağlamaktadır.


Elektrostatik Teknolojisinin Kullanılmasındaki Avantajlar Neler?

En verimli yaş boya püskürtme teknolojisidir.
Çok daha iyi örtücülük etkisi vardır.
Elektrostatik “sarma” etkisi daha az boya ile daha çok malzeme boyanmasını sağlar.

Optimum transfer verimliliği gerçekleşir:
-Boya ve tiner tüketimlerinizi azaltır,
-Kabin bakım yükünüzü azaltır,
-Baca VOC emisyonlarını düşürür,
-Atık boya maliyetlerini düşürür.

Elektrostatiğin Boyama Esnasında Nasıl Bir Etkileşim Oluyor?
Elektrostatik ile yüklenmiş olan boyalar yüzeye harika bir şekilde yapışır ve üretimde %70’e kadar verimlik sağlar.

– Eksi yüklü iyonlar boyaya nüfuz eder.
– Topraklanmış olan boyanacak ürünün yüzeyi karşı yük etkisi oluşturur.
– Eksi ve artı iyonlar birbirini çeker.
Klasik yöntemlerden farklı olarak, püskürtme esnasında eksi (-) yüklü iyonlar havada boyaya yüklenir ve düşük akımlı voltaj yüklü olan boya partikülleri topraklanmış iletken yüzeye daha iyi yapışır. Bunun beraberinde verimlilik ve örtücülük artar. Yani daha az boya ile daha çok ürünün boyanması sağlanmaktadır.

Elektrostatik Püskürtme Teknolojisi Ağırlıklı Olarak Hangi Tip Malzemelerin Boyanması İçin Uygun?
Bu uygulama yönteminde yüzeyde iletkenliğin sağlanması esastır. Ancak metal yüzeylerin haricinde cam, ahşap, deri, kumaş ve plastik yüzeylerin de boyanması için uygundur.

Neden Kullanılmalı?
Özellikle metal boyayan birçok KOBİ üreticisinin elektrostatik teknolojisinden habersiz ve çok kötü şartlarda yüksek maliyetlerde üretim yaptığını görüyoruz. Biz ABT ailesi olarak müşterilerimizin her geçen gün daha çok noktaya ulaşarak müşterilerimizin boyama ve kaplama uygulamalarına katma değer sağlayacak terzi usulü çözümler üretmeye çalışıyoruz. İlkemiz olan “daha yeşil bir doğa” için, özünde yeşil olan doğa anaya karşı olan sorumluluk bilincini değerli sanayicilerimiz ile birlikte işbirliği içerisinde yaygınlaştırmaya gayret ediyoruz. Her şeyden önce çevreye duyarlı olduğumuzu hissettirmek için kesinlikle kullanılmasını tavsiye ediyoruz.

Boyamak Pahalı Bir İştir!
Püskürterek yapılan boyama işleminde kayıplar oldukça fazladır. İşletme maliyetlerinin her geçen gün ciddi olarak artışlar göstermiş olduğu şu günlerde püskürtülen boya tüketimlerinin aşağıya çekilmesinde en etkili çözüm elektrostatik teknolojisidir. Dünyada gelişen çevre politikaları ile beraber küresel kirliliği önlemek ve çevreyi korumak amacıyla birçok sanayi kuruluşu elektrostatik boyama teknolojisini imalat yapılan işletmelerinde kullanmaktadır. Günümüzde elektrostatik teknolojisi en verimli ve en tasarruflu püskürtme teknolojisidir.

Eğer püskürterek boyama işlemi yapıyorsanız dolaylı olarak 4 defa para ödersiniz:
1. Boyayı satın alırken faturayı ödersiniz,
2. Boyayı uygulayan kişiye her ay maaş ödersiniz,
3. Kabin temizliği için zaman harcarsınız ve bulaşan boyayı söktürmek için para ödersiniz,
4. Boya atığınız için ilgili kurumlara bedel, ceza, harç vb. ödersiniz.

Hangi İşletmeler Elektrostatik Yaş Boyama Teknolojisini Kullanmalı?
• Metal yüzey boyayan işletmelerin neredeyse tamamı.
• Boya tüketimlerini düşürmek için çözüm arayan işletmeler.
• Kabin kirliliğine çözüm arayan işletmeler.
• Atık maliyetlerini düşürmek isteyen işletmeler.
• Boyanan parçada daha homojen bir yayılımı ile kalite iyileştirmesi için çözüm arayan işletmeler.

Hangi Tip Boyalar Elektrostatik Yaş Boyama Ekipmanı Kullanımına Uygun?
Bir veya birden fazla bileşenli, yüksek iletkenlik direncine sahip olan Epoksi, Poliüretan, Alkid tipindeki yaş boyalar ile kullanılabilir. Doğru voltajda boyanın tatbik edilebilmesi için uygulama öncesinde muhakkak ki uygulanacak boyanın direncinin ölçülmesi gerekir. Çünkü boyanın direncine göre sistemin altyapısı oluşturulmaktadır.

Sıvı formdaki birçok kaplama malzemesi elektrostatik teknolojisi ile uygulanabilir.
– Solvent bazlı boyalar,
– Su bazlı boyalar,
– 1K, 2K ve 3K boyalar,
– UV boyalar,
– Yapıştırıcılar,
– Yağlayıcılar,
– Kalıp ayırıcıları.

Elektrostatik Uygulama Çözümlerinizde Hangi Markaları Tercih Ediyorsunuz?
Firmamız dünya genelinde yaygın referansa sahip elektrostatik ekipman üreticileri olan Sames-Kremlin ve Ransburg markalarını bünyesinde barındırmaktadır. Bunun yanı sıra yerli tasarım ve imalat çözümlerimiz ile müşterilerimize daha makul fiyatlara çözümler de sunabilmekteyiz. Firmamız elektrostatik çözümlerin yanı sıra anahtar teslim boya karışım ve hazırlama odası kurulumu ile ilgili yaş boya kabini imalatı ile ilgili faaliyet gösteren firmalar ile işbirliği yapmaktadır.

Çok Düşük VOC Emisyonu Değerlerine Sahip Su Bazlı Boyalar ile Kullanımı Uygun Mu?
Evet. Küresel kirliliği önlemek ve çevreyi korumaya yönelik çalışmalar nedeniyle son dönemlerde su-bazlı boya teknolojisi ön plana çıkmaya başlamıştır. Su bazlı boyalar solvent bazlı boyaların çoğuna nazaran aşırı iletkendir. Elektrostatik püskürtücüler “İçten voltaj yükleyen” ve “dıştan voltaj yükleyen” olmak üzere 2 tipte üretilmektedir. İkisi de su bazlı boyalar ile kullanıma uygundur. Dıştan yükleyen model tercih edilmesi durumunda hattı yalıtmaya gerek kalmaz ancak içten voltaj yükleyen püskürtücülerin kullanılması durumunda boya hattının çok iyi bir şekilde yalıtılması gerekir.

Plastik Parçaların Elektrostatik Teknolojisi ile Boyanması Mümkün Mü?
Sanayide ağırlıklı olarak kullanılan plastikler genelde yalıtkan olduğu için doğrudan elektrostatik uygulanmasının bir avantajı yoktur. Ancak iletken astar kullanılması durumunda bu yüzeye elektrostatik uygulama yapılabilir. Sadece karbon granül katkılı plastikler elektrostatik püskürtme için uygundur. Ancak yüksek maliyetlerden dolayı tercih edilmemektedir.

Yanıcı ve Parlayıcı Özelliğine Sahip Olan Solvent Bazlı Boyalar ile Kullanımı Uygun Mu?
Evet. Ağırlıklı olarak solvent-bazlı ve içinde çok az miktarda solvent olan (%2-3) solventsiz boya teknolojileri fiyat/ performans karşılaştırmasındaki avantajı nedeniyle küresel sanayi sektöründe öncelikli olarak kullanılmaya devam etmektedir. Çoğu solvent bazlı boyalar yanıcı ve parlayıcı özelliğe sahip olduğu için bazı güvenlik tedbirlerinin öncesinde alınması gerekmektedir.

Elektrostatik yaş boyama ekipman kurulumunun yalnızca konusunda uzman kişiler tarafından yapılması ve operatör eğitimlerinin eksiksiz verilmesi gerekir.

Elektrostatik Yaş Boya Uygulamasında En Çok Nelere Dikkat Edilmeli?
• Boyanacak parçanın çok iyi topraklanması gereklidir.
• Askı ve jiglerin düzenli aralıklarla temizlenmesi gerekmektedir.
• Püskürtme yapılan ekipmanın temizlik ve otonom bakımlarının düzenli bir şekilde yapılması gerekir.
• Aşınan yedek parçalar kesinlikle kullanılmamalıdır.
• Eğer püskürtme işlemi manuel olarak yapılıyorsa yukarıdaki maddelere ilave olarak aşağıdaki hususlarda ayrıca dikkat edilmelidir.
• Operatörün anti-statik tulum, iletken eldiven ve ayakkabı giymesi gerekmektedir.
• Boyama yapılan ekipmanın topraklanması için anti-statik hava hortumu veya antistatik boya hortumu kullanılmalıdır.
• Operatörün vücudundaki statik yükün kabine girmeden önce topraklama levhası ile boşaltılması gerekir.
• Zeminde iletkenliğin sağlanması için zemin temizliğinin düzenli olarak yapılması.

 

İşçi Sağlığı ve Güvenliğine Dair Olumlu Etkileri Nedir?
Boyama esnasında tozuma (over spray) daha az olduğu için işçi sağlığı açısından olumlu etkileri vardır. Özellikle solvent bazlı boyaların kullanıldığı boya kabinlerinde her ne kadar operatörler maske kullansa da çok fazla solvent buharına maruz kalır. Elektrostatik püskürtücü kullanan operatörler 2 kat daha az solvent buharına maruz kalır. Yalıtkan olması için plastikten imal edilen elektrostatik püskürtücüler hafif olduğu için operatörler daha az yorgunluk hisseder.


Elektrostatik püskürtücü çeşitleri: