Kompozit Sektöründe Organik Peroksitler

03 Aralık 2019

Simge Arık
Ar-Ge Sorumlusu / R&D Responsible
Akpa

Organik Peroksitler: -0-0- bağı içeren bileşiklerdir. -0-0 bağına peroksit grubu denir. Kimyasal bozulma yoluyla serbest radikal oluşturabilen, kompozit ve petrokimya sektöründe başlatıcı, çapraz bağlayıcı etken madde, katalizörler, sertleştiriciler ve başlatıcılar olarak, polimerizasyon reaksiyonlarında sıklıkla kullanılan kimyasal maddelerdir.

Kompozit Malzemeler: Aynı veya farklı gruptaki malzemelerin, en iyi özelliklerini bir araya toplamak ya da ortaya yeni bir özellik çıkartmak amacı ile bir araya getirilmesiyle oluşturulur. Hızla gelişim gösteren kompozit malzemeler, günümüzde neredeyse hayatımızın her yerine girmiş bulunmaktadır. Bu sebeple Akpa Kimya üretimini gerçekleştirdiği ürünleri göz önüne alarak “Dokunduğunuz Her Yerde Biraz Akpa Var’’ sloganıyla gelişimini sürdürmektedir. Kompozit sektöründe kullanılan organik peroksit ürünleri tüm dünyada logar kapakları, düğme, mutfak tezgâhları, araba yedek parçaları, küvet-tekne yapımı gibi birçok alanlarda kullanılmaktadır. Sertleştirici görevini üstlenen organik peroksitlerimizin en bilineni keton peroksitler grubudur; genel olarak ortam sıcaklığında çalışmaktadırlar. Birçok kombinasyonu bulunan keton peroksitler, farklı özellikleri gereği reçine formülasyonları ile birleştirildiğinde her kullanıcının istediği özelliklerde çalışma kapasitesi gösterebilirler. Soğuk proseslerde (ortam sıcaklığında) organik peroksitlerle birlikte kobalt tuzları ve organik aminler hızlandırıcı olarak kullanılırken, sıcak proseslerde organik peroksiti sıcaklık aktive eder.

Metil Etil Keton Peroksitler (MEKP) Metil etil keton hammaddesi, jeli etkileyen hidrojen peroksit, jeli küçük bir dereceye kadar etkileyen fakat büyük ölçüde iyileştiren MEKP‘nin monomer formu, jel üzerinde az bir etkiye sahip ancak kür üzerinde büyük etkisi olan MEKP‘nin dimer formu ve MEKP‘yi güvenli hale getirmek için kullanılan dimetil ftalat, diizobütil ftalat veya TXIB, IRIS gibi çözücüler ile kombinasyonları ile oluşturulur. Bu bileşenlerin her birinin oranı değiştirilerek bir reçinenin jel ve sertleşme süreleri değiştirilebilir. Çözücüleri ftalatlı ve ftalatsız olmak üzere iki çeşittir. Dünya’da ftalatların (kanserojen olduğundan dolayı) kullanımını azaltmak için çalışmalar yapılmakta, bu yüzden ftalatsız ürün gelişimi için çalışmalar sürdürülmektedir. Akpa Kimya olarak ftalatlı ürünlerden Akperox A60/A50, Akperox A1 ve ftalatsız ürünlerden ise Akperox A60PF/A50PF, Akperox A6R/A5R gibi daha birçok çeşit MEKP grubu ürünler üretilerek müşterilerimize sunmaktayız.

Asetil Aseton Peroksitler (AAP) Metil etil keton peroksitlerin aksine asetil aseton peroksit aktif içerikleri değiştirilemez. Temelde sadece bir aktif molekül bulunduğundan, doğru AAP miktarını doğru şekilde belirlemek ve kullanmak son derece önemlidir. MEKP ürünlerine göre doymamış polyester reçinelerin oda sıcaklığında kürlenmesi için çok etkili bir polimerizasyon başlatıcısıdır ve çoğu reçine sistemindeki jel zamanlarını önemli ölçüde etkilemeden hızlı kürler sağlamaktadır. Genellikle hızlı kalıptan ayırma süresi nedeniyle reçine transfer kalıplama (RTM), döküm polimerleri gibi diğer uygulamalar için uygundur. Akpa Kimya olarak Akperox AAP ürünümüz bu gruba yönelik üretilmektedir.

Metil İzobütil Keton Peroksitler İyi oksitleyici ajanlardır. Genellikle sıcak proseslerde hızlı jel-kür sağlamak amacıyla tercih edilmektedir. Tezgâh, çatı kaplama, sürekli laminasyon gibi uygulamalar için uygundur. Akpa Kimya Akperox MIKP/MIKP-S ürünü bu gamın içerisinde bulunmaktadır.

MEKP/AAP Karışımları: Her iki organik peroksit de tek başına kullanıldığında olumlu özelliklere sahipken, ikiürünün kombinasyonunun kullanımı da son dönemlerde popüler hale gelmiştir. Hem soğuk hem sıcak proseslerde kullanılabilir. Avantajları her iki peroksitin de dezavantajlarını asgariye indirmek, jel ve sertleşme sürelerini daha iyi kontrol edebilmektir. Akperox ER33/ E34/ER37/ER73 ürünleri bu süreçler için özel olarak üretilmektedir.

Hidroperoksitler Tert-Bütil Hidroperoksitler (TBHP), kompozit kürleşmesinde, vinil polimerizasyonda ve polimer içinde çapraz bağlamada ve stiren, akrilat ve metakrilatların emülsiyon polimerizasyonunda başlatıcı olarak kullanılmaktadır. Ayrıca hidrokarbonlar için oksitleyici ajan görevi görmektedirler. Akperox TBHP70 ürünleri bu süreçler için de özel olarak üretilmektedir.

Kümil Hidroperoksitler (CHP) ve MEKP/CHP Karışımları Hem ortam hem de yüksek sıcaklıklarda reçine sistemlerinin kür başlatılması için özellikle uygundur. MEKP‘e göre daha uzun jel süresine sahip olduğu için reçine içerisinde olası çatlamaları minimuma indirmektedir. (Kümil Hidroperoksit grubuna örnek olarak Akperox C90/C80/C50/ C45 ve MEKP/CHP karışımı ürünlerine ise Akperox CMP50/CMP75 örnek verilebilir.)

Diaçil Peroksitler Geniş uygulama alanına sahiplerdir. Doymamış polyester ve kür uygulamalarının yanı sıra elastomerlerin çapraz bağlanması, PVC üretimi, polistiren ve poliakrilatlarda kullanımı uygundur. Bu peroksitlerden olan Di Benzoil Peroksit (BPO) doymamış polyesterler ve akrilik monomerlerle oda sıcaklığında kullanılmaktadır. BPO toz (granül) formları, yol çizgi boyalarında katalizör olarak, EPS (genleştirilmiş polistiren) uygulamalarında, ısı yalıtımında kullanılan köpüklerin yapımında, kozmetikte (akne tedavisinde) kullanımı tercih edilirken, BPO pasta formları veya sıvı süspansiyonları, mermer yapıştırıcılarında ve araba kaportalarındaki macunlarda dondurucu olarak kullanılabilmektedir. (BPO toz grubuna örnek olarak Akperox BP75/BP50 Powder, BPO Pasta grubu ürünlerine ise Akperox BP50 Paste beyaz, kırmızı ve mavi renkte, Akperox BP15/BP17/BP20 Paste ürünlerine ise siyah ve gri renkte üretimi örnek verilebilir).