Kronik Miyeloid Lösemi Hastaları Çaresiz Değil

03 Ekim 2019

 

Uzamanlar, temelinde Ph kromozomu olarak bilinen bir genetik bozukluğun yattığı ve hedefe yönelik bir tedavi yönteminin kullanıldığı KML (Kronik Miyeloid Lösemi) hastalığını bir çeşit kan kanseri olarak tanımlıyor. Oluşumunda sebep olarak pek çok faktör öne sürülmesine rağmen, yüksek doz ve uzun süreli maruz kalınan radyasyon dışında başka faktörlerle bir ilişki kurulamayan KML hastalığına yakalanma oranı yüz bin kişide bir olarak hesaplanıyor. Türkiye’de yılda yaklaşık 800 civarında kişinin hastalığa yakalandığı tahmin edilirken, uzmanlar 2000’li yılların başından itibaren yeni ilaçların kullanıma girmesiyle KML hastalarının çoğunun kronik fazda kalıp, normalde beklenen yaşam süresini yaşadığı dile getiriliyor.

22 Eylül “Uluslararası KML Günü” kapsamında KML hastalığı ile ilgili bilgi veren Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Güray Saydam, hastalığın zemininde genetik bir bozukluğun olduğunu; bu bozukluğun insan kök hücresinde, 9 nolu kromozomdan kopan bir parça ile 22 nolu kromozomdan kopan bir parçanın yer değiştirmesiyle ortaya çıktığını ifade etti. Uzun zamandır KML ile ilgilenen otoritelerin, 9. kromozomu 9. ay yani Eylül ve 22. kromozomu da eylül ayının 22. günü olarak simgeleştirdirdiğini söyleyen Prof. Dr. Saydam, bu nedenle her yıl eylül ayının yani 9. ayın 22. gününde KML’yi hatırlatıcı etkinlikler düzenlendiğine dikkat çekti.

Hiçbir hastanın kendilerine “KML oldum!” diye gelmediğini ifade eden Saydam, “Bu hastalıkta dalak çok büyüdüğü için, karın bölgesini tamamen doldurabilir ve bundan dolayı karında şişkinlik ve erken doyma gibi bulgular olabilir. Ayrıca, bir kemik iliği hastalığı olduğu için kemiklerde ağrı; sistemik bir hastalık olduğu için ateş, kilo kaybı, halsizlik, sık ve tekrarlayan enfeksiyonlar, cilt ve mukozalarda kanamalar olabilir. Bu şikayetlerden bir ya da birkaçına sahip kişiler mutlaka KML’dir denemez. Gerekli laboratuvar testlerinin yapılması şarttır.” dedi. Prof. Dr. Saydam, tam bir hasta hikayesi ve fizik muayene sonrası; hemogram ve çevresel kan yayması, kemik iliği aspirasyon ve biyopsisi ve kemik iliği örneğinden ileri yöntem tetkiklerle özel kromozom tayini yapılması gerektiğini belirtti.

2000’li yıllardan önce tanı alan her hastanın kronik faz, hızlanmış faz ve blastik (kan kanseri) faz olmak üzere 3 aşamadan geçtiğini, ancak geçerli tek küratif tedavi metodu olan allojeneik kök hücre nakli uygulanamadığı takdirde her hastanın bu 3 aşamayı da yaşadığını ve sürecin maalesef kötü sonuçlandığını aktaran Prof. Dr. Güray Saydam, 2000’li yılların başından itibaren yeni ilaçların kullanıma girmesiyle, hastaların çoğunun kronik fazda kaldığını ve normalde beklenen yaşam süresini yaşayabildiğini belirtti.

Prof. Dr. Saydam günümüzde dünyanın her yerinde, KML tanısı alan bir hastanın ilk tedavi seçeneğinin tirozin kinaz inhibitörleri adı verilen ilaçlar olduğunu ve halen ülkemiz dahil pek çok ülkede yeni tanı hastaların tedavisinde ruhsatlı olup aktif kullanıldığını vurgulayarak, 2000’li yılların başında  hedefe yönelik bu ilaçların  FDA tarafından onaylanması sonrasında; KML’nin seyri tamamen değişmiş ve normal şartlarda ortalama 5 yıl yaşam süresi beklentisi varken, bugün bu süre normal insanlarla eşitlenmiştir” dedi.

Çok az bir hasta grubunda, allojeneik kök hücre naklinin hala bir çözüm olarak mevcut olduğunu aktaran Saydam, “Ancak bunun için özel şartlar gerekir. Hamilelik gibi özel durumlarda da farklı tedavi yöntemleri uygulanabilir. Bunun haricinde, kök hücre naklinin alternatif olabildiği nadir vakaları dışarıda tutarsak, günümüzde standart tedavi, hedefe yönelik tirozin kinaz inhibitörleri dediğimiz ilaçlarla sağlanabilmektedir” şeklinde konuştu.