Psikolog Mustafa Özbilici ile COVID-19’a Karşı Kaygıları Yönetmek

30 Mart 2020

Koronavirüs (Covid 19) salgını ile ilgili yaşanan korku ve kaygılar, bireyleri olumsuz yönde etkiliyor ve psikolojik bir çıkmaza sürükleyebiliyor. Bu kaygıların yaşanmasının normal olduğunu ifade eden Psikolog Mustafa Özbilici, bu süreçte yaşanan kaygı ve psikolojik durumları nasıl yönetebileceğimizi anlattı ve önemli bilgiler verdi.

 

 “Bu süreci kendinizi daha fazla tanımanız ve kendinizle kaliteli zaman geçireceğiniz bir süreç olarak düşünün ve sonrasına odaklanın; hayatınızla ilgili gelecek adına doğru adımlar atabilmek için bir fırsat.”

Tüm dünyayı etkisi altına alan Corona virüsü ile mücadelede, kişilerin içinde bulunduğu psikolojik durumu nasıl tanımlayabiliriz?

Öncelikle insanlar bu virüsün ne olduğunu, nelere yol açabileceğini bilmiyorlar ve belirsizlik her zaman için kaygı ve endişe yaratır. Yani gelecek kaygısı. Daha sonrasında gelen ekonomide yaşanan belirsizliklerle virüsün sağlığı tehdit etmesinin yanı sıra bir de sosyo-ekonomik düzeni tehdit etmesinden dolayı kaygılar yaşanmaya başlandı.

Pandeminin yarattığı belirsizlik ve kaygı duygusu ile nasıl baş edebiliriz? Bu krizi psikolojik anlamda nasıl yöneteceğiz?

Belirli kaygı düzeyleri aslında birçok tehdide karşı önlem almamızı sağlar fakat kaygının aşırı derecede yaşanması bağışıklık sistemimize zarar verir ve fiziksel olarak da hastalıklara savunmasız kalmamıza neden olur. Öncelikle bu bir süreç ve bu süreci kabulleneceğiz. Tedbirlerimizi alacağız, her olumsuz süreç gibi bu süreç de geçecek. Hayatı bir paket olarak algılamakta fayda var ve bu paketin içinde harika şeyler olmasına karşı bazı olumsuzluklar da var. Olumsuzluklardan ders çıkartıp bu durumu kendi lehimize çevirmek de yine bizim elimizde. Bu süreci kendinizi daha fazla tanımanız ve kendinizle kaliteli zaman geçireceğiniz bir süreç olarak düşünün ve sonrasına odaklanın; hayatınızla ilgili gelecek adına doğru adımlar atabilmek için bir fırsat.

Danışanlarınızın bu süreçte, genel olarak yaşadığı psikolojik sorunlar hakkında bilgi verebilir misiniz?

Genel olarak bu sürecin geçmeyeceği ve virüsün daha fazla yayılacağı korkusu var. Ayrıca biraz önce bahsettiğim gibi maddi kaygı.

Bu sürecin tetiklemesi ile ortaya çıkan psikolojik bozukluklar ve hastalıklar var mı? Ya da öngörülüyor mu?

İnsanımız özellikle ocak ayından itibaren birçok olumsuz hadiseler yaşadı. Son olarak da Covid-19 tehdidi. Başta panik bozukluk olmak üzere kaygı bozuklukları ülkemizde giderek artıyor. Bu süreç ile ilgili de obsesif kompulsif bozukluğunun artabileceği öngörülüyor.

“Bu süreç ile ilgili de obsesif kompulsif bozukluğunun artabileceği öngörülüyor.”

Bireyler hangi noktadan sonra profesyonel destek alabilirler?

Hayatta stresle, kaygıyla başa çıkamadıkları her durumda mutlaka psikolojik destek almalarını öneriyoruz. Herkesin zaman zaman desteğe ihtiyacı olabilir, bunu normalleştirmek çok önemli. Bu süreçte “Özbilici Psikolojik Danışmanlık” olarak, tamamen ücretsiz 20’şer dakikalık online danışmanlık hizmetleri veriyoruz. Bu zor günlerde ticari beklentiye bakmaksızın biz de elimizden gelen desteği vermeye çalışıyoruz.

Bildiğimiz gibi çocuklar da bu süreçten olumsuz etkileniyor. Ebeveynler nasıl bir tutum içinde olmalılar ve nasıl davranmalılar?

Çocukların bu durumundan etkilenmesi ebeveynle paralel olarak normal düzeyde ya da abartılı olarak değişecektir. Çocuklarımızın fazla etkilenmesini istemiyorsak kaygımızı yönetmek zorundayız. Onların olduğu yerde haberler, gündem konuşulmamalı ve takip edilmemelidir. Bu inziva sürecini fırsata çevirerek onlarla bolca oyun oynayarak duygularını boşaltmalarını sağlamalıyız. Çocuğun dili oyundur, bolca oynayacakları serbest oyunlar da iletişim oyunları da hem çocukların kendini ifade edip rahatlamasını sağlayacaktır. Hem de yoğun çalışan ebeveynlerin çocukları için aileyle geçirilen bu oyun saatleri kendilerini güvende ve huzurlu hissettirip aile bağlarını kuvvetlendirecekleri bir fırsat olarak görülebilir. Çocukları rahatlatan, duyguların dışa vurum sağlayan her oyun kaygılarını gidermekte yardımcı olacaktır. Oyun hamurları, kinestetik kumlarla oynanan oyunlar, hacıyatmazla oynamak çocukları rahatlatır. Ek olarak ona parçalayabileceği eski dergiler kağıtlar vererek onu üzen onu kaygılandıran şeyleri düşünerek bu kağıtları yırtabileceklerini söyleyerek, onlara eşlik ettiğimiz bizimde örneklemeler yaparak nasıl yapacaklarını onları cesaretlendirdiğimiz sonra beraber bu parçaladığımız kağıtlarla hayali bir kartopu savaşı yapmak, müzik açıp dans edip bu basit kağıt parçacıklarıyla eğlenmek çocuklara çok iyi gelmektedir. Onu üzen şeylerin nasıl eğlenebileceği şeyler haline geldiklerini görmek çocukları kaygıyla baş edebilir hale getirmektedir.

Psikolojik kaygıları azaltacak ve zihni dağıtacak aktivite önerileriniz nelerdir?

Yazmayı öneriyorum; özellikle bugünlerde olan duygu ve düşüncelerinizi, bol bol ilginizi çeken kitaplar okuyun, diziler filmler izleyebilirsiniz, puzzle yapabilirsiniz; egzersiz yapmayı ihmal etmeyin evin içinde bile olsa. Odak noktanızı değiştirecek ve duyguların dışa vurumunu sağlayacak her türlü aktivite kaygı düzeyine iyi gelecektir.

Özel Röportaj/Hazırlayan: Nükhet Sezer