Selüloz Eterleri ve Kullanım Alanları

Daha önceki yazılarımızda da değindiğimiz üzere, inşaat sektöründe her geçen gün artış gösteren üretim hacmine bağlı olarak, kullanılan hammaddeler de performanslarına göre çeşitlilik göstermektedir. Boya ve yapı kimyasalları sektörüne yönelik pazarda, en çok tüketilen ürünlerin başında selüloz eterleri gelmektedir.

Selüloz eterleri hammaddesi, yüksek saflıktaki selülozdur ve viskoziteye bağlı olarak pamuk linterinden ve kağıt hamurundan üretilir. Ana kaynağının ağaç olması dolayısıyla, çevre dostu olan doğal bir polimerdir.

Eterifikasyon adı verilen özel işlem sonucunda metil selüloz (MC), hidroksietilselüloz (HEC), metilhidroksipropilselüloz (MHPC) vb. şekillerde özel selüloz eterler üretilmekte ve bu özel şekilleri, yapı malzemeleri, boya ve kaplama endüstrisi, ilaç, kozmetik, temizlik malzemeleri gibi çok farklı kullanım alanlarına sahiptir.

En büyük özelliği, bünyesinde suyu tutabilmesidir ve yapı sektöründe ürünlere bağlayıcılık, uygulama kolaylığı ve su tutma özelliklerini sağlamak ve artırmak amaçlı kullanılır. Selüloz suda çözünmezken, kimyasal sentezi aşağıda gösterilen selüloz eterler suda çözünmektedir.

Selüloz + NaOH → Alkali selüloz + Monoklorometan/Etilen oksit → MHEC+NaCl
Selüloz + NaOH → Alkali selüloz + Monoklorometan/Propilen oksit → MHPC+NaCl
Selüloz + NaOH → Alkali selüloz + Etilen oksit →HEC

Temsilcisi olduğumuz ve selüloz eterin ilk patentini alan, dünyanın lider üreticilerinden ShinEtsu grubuna bağlı SE Tylose firması, Almanya, Japonya ve Amerika’da Tylose® markasıyla ürettiği MC ve HEC selüloz eter ürünleri ile kapasite bağlamında da lider üreticiler arasında yer almaktadır.

Tylose® ürünleri birçok nihai ürün uygulamasında kullanılarak sisteme aşağıdaki özellikleri kazandırmaktadır:

• Kalınlaştırma (viskoziteyi artırarak),
• Suyu bünyesinde tutma,
• Kayma mukavemeti,
• Adhezyona olumlu etki,
• Bağlayıcı etkisi,
• Film oluşturmaya yardımcı olma,
• Kolay uygulama,
• Yüzey gerilimini düşürerek surfaktan gibi davranma vs.

Kullanıldığı alanlar olarak, yapı ürünleri, su bazlı boyalar,kişisel bakım ve kozmetik, ev bakım ve temizlik ürünleri, emülsiyon polimerizasyonu, ilaç vb. uygulamalar sayılabilir.

Su bazlı boyalarda (iç cephe, dış cephe, tavan vb.) reolojiyi ayarlayarak, kıvamlaştırıcı, kolay uygulanabilirlik sağlayan ve akma- sarkma veya sıçramayı önleyici etkileri vardır. Diğer yandan bağlayıcı ve open-time uzatıcı etkisi de bulunmaktadır.

Formülasyona bağlı olarak, %0,2- 0,5 oranda önerilirken, nihai boyada parlaklığın ve yaş ovma direncinin artmasına destek olur. TYLOSE HS ve TYLOSE H tipleri boya üretimine yönelik, yüksek performanslı ürünlerdir. En çok tercih edilen tipleri; Tylose® HS 15000 YP2, Tylose® HS 30000 YP2 ve Tylose ® HS 100000 YP2’dir. Sınıflandırma ve terminolojisini aşağıdaki tabloda özetleyebiliriz.

Tylose® farklı viskozitelerdeki çeşitleriyle, içeren su bazlı boyaların, yayılma ve sıçratmama gibi reolojik özellikleri , depolama stabilitesi, open-time uygulama zamanı, kapatıcılığı, film oluşturma özelliği iyileşir.

Tylose®’nin suda çözeltisinin reolojisi ve akış profiline bakacak olursak pseudoplastik akış özelliği gösterir (kesme kuvvetiyle incelen). Kıvamı artırarak kalınlaşma sağlar. Ancak uygulama esnasında viskozite düşer.

Diğer bir önemli konu, selüloz eterleri suyu bünyesinde uzun süre tutmak suretiyle, yüzeyde iyi adhezyon sağlar ve çatlamayı önler.

İnşaat sektörüne yönelik diğer bir yaygın kullanım alanı yapı kimyasalları ürünleridir. Tylose® MC tipleri, farklı viskozite aralıklarında ve modifikasyon derecelerinde, çimento bazlı sıvalarda, fayans/seramik yapıştırıcılarında, dekoratif sıvalarda, su yalıtım ürünlerinde, mantolama ürünlerinde (ETICS) ve kendiliğinden yayılan şap ürünlerinde, alçı bazlı ürünlerde kullanılmakta olup, sisteme genel olarak aşağıdaki özellikleri kazandırmaktadır:

• Suyu tutma,
• Kıvam artırma,
• Open time (açık zaman) geliştirme,
• Yapışmayı destekleme,
• Kolay uygulanabilirlik,
• Kayma mukavemeti. Tylose® MC tipi, yapı grubuna yönelik ürünlerde, modifikasyon yapılan selüloz eterleri sadece kuru karışımlarda kullanılır. Emülsiyon bazlı sistemlerde kullanılmaz. Modifikasyon yapılan selüloz eterleri, daha iyi uygulama, yüksek kayma mukavemeti ve daha çok verim sağlamaktadır.

Çimento bazlı yapı kimyasalları ürünlerine yönelik, önerilen spesifik Tylose® ürünlerimizi aşağıdaki tabloda görebilirsiniz.

Alçı da diğer bir yapı ürünleri bağlayıcısı olup, suya karşı çimento kadar dirençli olmamasından dolayı daha çok iç cephede tercih edilmektedir.

Tylose® ürünleri, alçı bazlı el sıvası, makine sıvası, derz dolgu, yapıştırıcılar, tamir harçları gibi yapı ürünlerine, suyu bünyesinde uzun zaman tutabilme kapasitesiyle kolay çalışılabilirlik, optimum kıvam sağlarken, aynı zamanda topaklanmayı da önler. Alçı bazlı ürünler için önerilen TYLOSE tipleri tablodaki gibidir.

Boysan Boya San. ve Tic. A.Ş. olarak, 49 yıllık teknik ve ticari tecrübemizle, dünyanın en büyük selüloz eter üreticilerinden biri olan SE TYLOSE firmasının ürünlerini, Türkiye’de pazara sunmaktan mutluluk duyuyoruz.

Tuğba Sadıç / Teknik Müdür / Boysan A.Ş.