İklim Krizi Yalnızca Çevresel Değil, Aynı Zamanda Ahlaki Bir Kriz

Üsküdar Üniversitesi, COP31 öncesinde çevre, din ve kültür ilişkisini ele alan Birleşmiş Milletler belgesini Türkçeye kazandırdı. Çevre Etiği Forumu tarafından kamuoyunun kullanımına sunulan çalışma, iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çevre kirliliğiyle mücadelede dini ve kültürel değerlerin önemine dikkat çekiyor.

Üsküdar Üniversitesi Çevre Etiği Forumu, Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP) ve UNESCO için hazırlanan “Sürdürülebilir Kalkınma için 2030 Gündemi Bağlamında Çevre, Din ve Kültür” başlıklı belgenin tam Türkçe çevirisini yayımladı.

Çevirisi, Üsküdar Üniversitesi Çevre Etiği Forumu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Özdemir tarafından hazırlanan çalışma, iklim krizinin yalnızca bilimsel, teknik ve ekonomik boyutlarıyla değil, ahlaki ve kültürel yönleriyle de ele alınması gerektiğini ortaya koyuyor.

Belge, Prof. Dr. İbrahim Özdemir’in de yazarları arasında bulunduğu ve Nisan 2016’da Tahran’da gerçekleştirilen İkinci Uluslararası Çevre, Kültür ve Din Semineri için hazırlanan tartışma notuna dayanıyor.

Birleşmiş Milletler Çevre Programı (UNEP), UNESCO ve İran Çevre Dairesi iş birliğiyle düzenlenen seminer kapsamında hazırlanan metin, küresel çevre sorunlarının çözümünde inanç topluluklarının, dini liderlerin ve kültürel değerlerin üstlenebileceği rolü inceliyor.

Dünya nüfusunun yüzde 80’inden fazlasının kendisini bir inanç topluluğuna ait hissettiğine dikkat çekilen belgede, çevre sorunlarıyla mücadelede toplumsal davranış değişikliğinin önemine vurgu yapılıyor. Bu kapsamda din ve kültür önderlerinin çevre bilincinin geliştirilmesi ve sürdürülebilir yaşam alışkanlıklarının yaygınlaştırılmasındaki rolü öne çıkarılıyor.

Belgenin temel yaklaşımına göre iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı, çölleşme ve çevre kirliliği gibi sorunlar yalnızca teknik ve ekonomik araçlarla çözülemiyor. Dünya nüfusunun büyük bölümünün bir inanç topluluğuyla bağının bulunması, dini ve kültürel aktörleri davranış değişikliğinin önemli paydaşları hâline getiriyor.

Metin, 2030 Sürdürülebilir Kalkınma Gündemi'nin beş temel alanı olan insan, gezegen, refah, barış ve ortaklık başlıklarını ele alıyor. Her alanda dini ve kültürel geleneklerin öğretilerine ve inanç temelli kuruluşların sahadaki çalışmalarına örnekler sunuluyor.

Farklı inançların çevre etiği konusunda buluştuğu ortak değerler de belgede öne çıkıyor. Doğanın kendine özgü bir değere sahip olduğu, israfın ve açgözlülüğün kınandığı, ölçülülüğün ve koruma anlayışının desteklendiği bir yaklaşımın çevre sorunlarıyla mücadeleye katkı sağlayabileceği vurgulanıyor.

Türkçe baskı, özgün belgenin tüm bölümlerinin yanı sıra kutularını, 64 dipnotunu ve fotoğraflarını da içeriyor. Tahran Bulgular Özeti, dinlerin ve yerli halkların COP21 bildirgeleri ile iklim gündeminin aciliyetine ilişkin ekler de çeviride yer alıyor.

Üsküdar Üniversitesi Çevre Etiği Forumu Başkanı Prof. Dr. İbrahim Özdemir, çalışmanın ortaya çıkış amacına ve COP31 sürecindeki önemine ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Bu metni on yıl önce Tahran’daki seminer için yazarken, iklim krizinin özünde ahlaki bir kriz olduğunu vurgulamak istedik. Aradan geçen sürede uyarılarımız daha da acil hâle geldi. COP31 müzakereleri yalnızca emisyon hedefleri ve finansman üzerinden değil; adalet, sorumluluk ve gelecek kuşaklara karşı özen yükümlülüğü üzerinden de yürütülmelidir. Türkiye’nin zengin dini ve kültürel mirası, bu tartışmaya özgün bir katkı sunabilir. Bu çeviriyle akademisyenlerin, öğrencilerin, din görevlilerinin, sivil toplumun ve politika yapıcıların bu tartışmaya kendi dillerinde katılmasını amaçlıyoruz.”