Abdi İbrahim’e Aziz Sancar Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülleri’nde Sağlık Teknolojileri Prestij Ödülü

Türkiye’nin lider ilaç şirketlerinden Abdi İbrahim, Türkiye Sağlık Enstitüleri Başkanlığı (TÜSEB) tarafından düzenlenen Aziz Sancar Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülleri kapsamında Sağlık Teknolojileri Prestij Ödülü’ne layık görüldü. Şirketin, TÜSEB iş birliğiyle yürüttüğü proje kapsamında kanser tedavisinde kullanılan önemli bir ilacın biyobenzerini Türkiye’de geliştirmesi, ödülün verilmesinde etkili oldu. Ödül, Abdi İbrahim Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut’a Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından takdim edildi.

2002 yılından bu yana Türk ilaç sektörünün kesintisiz lideri olan yüzde 100 yerli ilaç şirketi Abdi İbrahim’e ödül, Cumhurbaşkanlığı himayesinde İstanbul’da düzenlenen 12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı kapsamında gerçekleştirilen törende verildi. Sağlık Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren TÜSEB tarafından verilen Aziz Sancar Bilim, Hizmet ve Teşvik Ödülleri; sağlık bilimleri ve teknolojileri alanında Ar-Ge, inovasyon, yerlileşme ve bilimsel araştırmaları desteklemeyi amaçlıyor.

Ödülün gerekçesinde, Abdi İbrahim’in Türkiye’de ilaç hammaddesi ve ilaç üretiminin temellerini oluşturan alanlarda gösterdiği çabaya dikkat çekildi.

Yeni nesil akıllı kanser tedavilerinde kullanılan ve biyobenzeri Abdi İbrahim tarafından geliştirilen referans ilaç, 2025 yılında dünya genelinde yaklaşık 31,7 milyar dolarlık satış hacmine ulaşarak dünyanın en çok satan ilacı oldu.

Abdi İbrahim, söz konusu ilacın biyobenzerini yurt dışından teknoloji transferi yoluyla değil, kendi geliştirdiği klonları kullanarak hücre aşamasından itibaren kendi bilimsel ve teknolojik yetkinlikleriyle geliştirdi. Proje, Türkiye’nin biyoteknolojik ilaç geliştirme ve üretim kapasitesinin güçlendirilmesi açısından önem taşıyor.

114 yıllık geçmişiyle Türk ilaç sanayisine öncülük eden Abdi İbrahim, biyoteknolojide ilaç geliştirme ve üretim yetkinliğini güçlendirmek amacıyla yatırımlarını sürdürüyor. Şirketin 150 milyon dolarlık yatırımla hayata geçirdiği AbdiBio, biyoteknolojik ilaçları hücreden nihai ürüne kadar üretebilen bir altyapıya sahip.

2.000 litrelik tek kullanımlık biyoreaktörlerle yıllık toplam 140 bin litre biyoreaktör hacmine ulaşabilecek kapasitedeki tesiste, biyobenzer ilaçların etkin maddesinin üretimine başlandı. Şirket, bu altyapıyla hem Türkiye’nin yeni nesil kanser ilacı ihtiyacına hem de uluslararası pazarlara yanıt vermeyi hedefliyor.

Abdi İbrahim Yönetim Kurulu Başkanı Nezih Barut, ödüle ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Abdi İbrahim olarak 114 yıldır bu ülke için üretiyoruz. Biyoteknolojiyi, tıpkı savunma sanayii gibi stratejik bir alan olarak görüyoruz. Sağlıkta bağımsız olmak yalnızca ilaç üretmekle olmaz. O ilacı geliştiren bilgiye, teknolojiye ve yetişmiş insana sahip olmak gerekir.

Bu yüzden yıllardır biyoteknolojiye yatırım yapıyoruz. Kanser tedavisinde dünya genelinde yaygın olarak kullanılan önemli bir ilacın biyobenzerini, kendi klonlarımızla, hücreden başlayarak kendimiz geliştiriyoruz. Teknoloji transferiyle değil, kendi bilgimizle. TÜSEB ile yürüttüğümüz bu projede kritik aşamaları geride bıraktık. Hedefimiz, Türkiye’nin ilk yerli biyobenzer kanser ilacını 2028’de hastalarımıza sunmak.

Her proje ülkemize yeni bir teknoloji ve yetişmiş insan kazandırıyor. Ama hedefimiz yalnızca ilaç üretip satmak değil. Kendi geliştirdiğimiz teknolojiyi dünyaya lisanslamak istiyoruz. Türkiye teknoloji alan değil, teknoloji satan bir ülke olmalı.

AbdiBio’yu kurarken kendimize bir söz verdik: Kanser derdine düşmüş bir hastaya, bir de ilaca ulaşma derdini yaşatmayacağız. Bizi bu büyük ülküye ulaştıracak yolda devletimizle ve TÜSEB ile yürüyoruz. TÜSEB’e teşekkür ediyorum. Bu başarıda emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımı kutlarım. Ülkemiz için üretmeye ve 114 yıldır olduğu gibi hayatı iyileştirmeye devam edeceğiz.”

12. Türk Tıp Dünyası Kurultayı’nda konuşan TÜSEB Başkanı Prof. Dr. Ümit Kervan, Türkiye’de yerli ilaç geliştirme ve üretim kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmaları değerlendirdi. Kervan, Abdi İbrahim ile yürütülen biyoteknolojik kanser ilacı projesine de değinerek TÜSEB’in klinik araştırmalara verdiği desteklerin somut sonuçlarının alınmaya başlandığını belirtti.

İş birliği kapsamında kanser tedavisinde kullanılan önemli bir molekülün Türkiye’de üretimine başlandığını ve bu alandaki ilk klinik çalışmaların da başladığını ifade etti.

Abdi İbrahim’in TÜSEB iş birliğiyle 2022 yılında başlattığı proje, kanser tedavisinde kullanılan bir molekülün biyobenzerini geliştirmeyi amaçlıyor. Türkiye’de hücreden itibaren yerli imkânlarla biyobenzer kanser ilacı geliştirmeye yönelik öncü çalışmalardan biri olan proje; TÜSEB, Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu (TİTCK) ve Sağlık Bakanlığı iş birliğiyle yürütülüyor. Abdi İbrahim’in biyoteknoloji çalışmaları, TÜBİTAK ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’nın HAMLE programı kapsamında da destekleniyor.

Proje kapsamında yürütülen bilimsel ve teknik çalışmalar sonucunda biyolojik aktif bileşen, Türkiye’de ilk kez 2.000 litrelik tek kullanımlık biyoreaktörde üretildi. AbdiBio’da oluşturulan yerli hücre bankasından geliştirilen biyobenzer ilaç adayının, Faz 1 klinik çalışmalarında kullanılmak üzere ticari ölçekte üretimi gerçekleştirildi. Laboratuvar ölçeğinden endüstriyel ölçeğe geçilmesi, Türkiye’nin biyoteknolojik ilaç geliştirme kapasitesi açısından önemli bir kazanım olarak değerlendiriliyor.

Hücre bankasının oluşturulması, proses ve formülasyon geliştirme ile ölçek büyütme gibi kritik süreçlerin tamamı AbdiBio’da gerçekleştirildi. Böylece biyoteknolojik ilaç geliştirme ve üretimine ilişkin bilgi birikiminin Türkiye’de oluşturulması sağlandı.

Global klinik çalışma süreci başlayan biyobenzer ilaç adayının, klinik çalışmaların ve ruhsatlandırma süreçlerinin tamamlanmasının ardından, referans ürünün patent koruma süresinin sona ermesiyle Türkiye’de ve uluslararası pazarlarda hastaların kullanımına sunulması hedefleniyor.

Abdi İbrahim’in biyoteknoloji yatırımlarının temelleri 2015 yılında atıldı. 2018 yılında faaliyete geçen AbdiBio, Türkiye’nin en büyük biyoteknolojik ilaç üretim tesislerinden biri olarak faaliyet gösteriyor.

İleri biyoproses teknolojileriyle donatılan tesiste; hücre bankası, proses geliştirme, ölçek büyütme, biyolojik aktif bileşen üretimi, dolum ve paketleme gibi biyoteknolojik ilaç geliştirme ve üretiminin kritik aşamalarını gerçekleştirebilecek altyapı bulunuyor.

Abdi İbrahim, AbdiBio’da oluşturduğu yetkinliği yeni biyoteknolojik ilaç projelerine taşımayı, Türkiye’nin kritik ilaçlarda dışa bağımlılığının azaltılmasına katkı sağlamayı ve yüksek katma değerli ürünlerle uluslararası pazarlarda daha güçlü bir konuma ulaşmayı hedefliyor.